Αυτό Τον Μήνα
Holodomor. Το άγνωστο Ουκρανικό “Ολοκαύτωμα”.

Holodomor. Το άγνωστο Ουκρανικό “Ολοκαύτωμα”.

Η διετία 1932 – 1933 ονομάστηκε από τη Σοβιετική Ένωση «Αγροτική Μεταρρύθμιση» και οι ενέργειες που ακολούθησαν ήταν τραγικές για τους Ουκρανούς. Το Κομμουνιστικό Κόμμα Σοβιετικής Ένωσης,  διέταξε να κατασχεθούν πρώτα όλα τα σιτηρά προϊόντα από τους αγρούς και τις αποθήκες και στη συνέχεια όλα τα μη σιτηρά προϊόντα και τα ζώα.

Επιπλέον, απαγορεύτηκε η μετακίνηση του αγροτικού πληθυσμού στις πόλεις με σκοπό να βρουν τρόφιμα. Σε χωριά έξω από το Κίεβο οι κάτοικοι έτρωγαν χυλό από πριονίδι, ξυλοπολτό και χόρτα. Αστυνομικοί και αγροφύλακες περιπολούσαν στους αγρούς και πυροβολούσαν εν ψυχρώ τους λαθροκυνηγούς. Αποτέλεσμα ήταν ότι, μετά από μόλις πεντακόσιες μέρες, πέθαναν από  ασιτία εκατομμύρια χωρικοί.

 

Η επίσημη ουκρανική πλευρά κάνει λόγο για 7.000.000 με 10.000.000, που σημαίνει 17 θάνατοι το λεπτό, 1.000 την ώρα και 25.000 την ημέρα. Μια σύγκριση των απογραφών του 1926 και του 1939 καταδεικνύει μείωση του ουκρανικού πληθυσμού κατά 10%, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Υπό τις συνθήκες της τρομερής πείνας δεν άργησαν να κάνουν την εμφάνιση τους φαινόμενα κανιβαλισμού.

 

Μεταγενέστεροι αναλυτές «έριξαν» τον αριθμό στους 4 εκατομμύρια θανάτους. Οι αριθμοί όμως δεν έχουν μεγάλη σημασία. Η χώρα, τότε, κομμάτι της Σοβιετικής Ένωσης για σχεδόν ένα χρόνο, έζησε έναν πραγματικό εφιάλτη. Φυσικά, ο ίδιος αρνήθηκε το «Ουκρανικό Ολοκαύτωμα» του 1932 και αργότερα οι υποστηρικτές του διακήρυξαν ότι το ζήτημα της γενοκτονίας του ουκρανικού λαού από τους μπολσεβίκους ήταν μια καλά επεξεργασμένη συκοφαντία της ναζιστικής προπαγάνδας.

Το καθεστώς τοιχοκόλλησε αφίσες που έγραφαν: «Το να τρως τα παιδιά σου είναι μια βάρβαρη πράξη». Λησμόνησε βέβαια να αναφέρει τους ηθικούς αυτουργούς αυτής της πράξης. Οι ερευνητές της περιόδους υποστηρίζουν ότι με αυτό τον τρόπο ο Στάλιν επιχείρησε να καταστρέψει εκ θεμελίων τα ουκρανικά χωριά, τα οποία αποτελούσαν προπύργια του ουκρανικού εθνικισμού και αμφισβητούσαν ανοικτά τη σοβιετική εξουσία.

 

«Το χωριό είναι ο μεγαλύτερος στρατός για ένα εθνικό κίνημα. Χωρίς το χωριό η κίνηση καθίσταται αδύνατη», έγραφε ο ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης. Το «αντιδραστικό» χωριό λοιπόν έπρεπε να σβηστεί στην κυριολεξία από τον χάρτη. Επόμενος στόχος οι διανοούμενοι της Ουκρανίας Τον Ιανουάριο του 1934, κατά τη διάρκεια του 12ου Συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος Ουκρανίας, ο πληρεξούσιος της Μόσχας Πάβελ Ποστίβεβ διακήρυττε ότι:«το 1933 ήταν η χρονιά της ήττας της Ουκρανικής Εθνικιστικής Αντεπανάστασης».

 

Μετά την επανάσταση των Μπολσεβίκων το 1917, η Ουκρανία για μικρό χρονικό διάστημα ήταν ένα ελεύθερο κράτος. Ο Κόκκινος Στρατός λίγο αργότερα εισέβαλε στη χώρα, η οποία έγινε επίσημα μέλος της Σοβιετικής Ένωσης. Ακόμη και τότε, ο Λένιν και ο Στάλιν ήταν επιφυλακτικοί με τον ουκρανικό λαό. Για τον σοβιετικό ηγέτη, οι Ουκρανοί ήταν απίστευτα αλαζόνες, οι αγρότες ήταν συνδεδεμένοι με τις τοπικές παραδόσεις τους και όλοι ήταν ανένδοτοι να συνεργαστούν στο πενταετές ουτοπικό σχέδιο του Στάλιν για τον εκβιομηχανισμό της Σοβιετικής Ένωσης. Για να το πετύχει αυτό, ο Στάλιν ακολούθησε την πολιτική της κολεκτιβοποίησης της γεωργίας.

Σύμφωνα με αυτήν, οι εύποροι αγρότες έπρεπε να παραδώσουν την καλλιεργήσιμη γη τους και να εργαστούν με μεγαλύτερες συλλογικές γεωργικές εκτάσεις. Παράλληλα, επιβαλλόταν αναγκαστική προμήθεια σιτηρών, ενώ υπογείως, ο Στάλιν επιθυμούσε να αποδυναμώσει τους κουλάκους, την τότε εργατική κοινωνία, που για τον ίδιο, αποτελούσαν έναν από τους εχθρούς της κυβέρνησης.

Στα τέλη του 1920, ο Στάλιν είχε προειδοποιήσει ότι η Ουκρανία θα αντιμετωπίσει σοβαρό πρόβλημα υποσιτισμού, ωστόσο ήταν τόσο δοσμένος στην ταχεία εκβιομηχάνιση του «Σιδηρού Παραπετάσματος», που έκανε τα πράγματα χειρότερα. Συνέχισε να μετακινεί αγρότες και εργάτες σε πόλεις, αφήνοντας την ουκρανική ύπαιθρο να ρημάζει. Παράλληλα, έκανε τεράστιες εξαγωγές σιτηρών και ζώων, ενώ έκλεισε τα σύνορα.

Ο ουκρανικός λαός δεν είχε φαΐ και κανέναν τρόπο διαφυγής. Δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα από το να περιμένουν. Το 1932 χτύπησε ο «Γολοντομόρ», ο Μεγάλος  Λιμός και ήταν αυτό ακριβώς που σήμαινε η ουκρανική λέξη, δολοφονία μέσω λιμοκτονίας. Η ασιτία ήταν τόσο δραματική που πέθαινε ο κόσμος στους δρόμους και κανένας δεν έδινε σημασία. Ήταν καθημερινό φαινόμενο. Εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν από την πείνα μέσα σε ένα χρόνο και άλλο τόσοι από ιώσεις που προσέβαλλαν το αποδυναμωμένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Οπλισμένοι σοβιετικοί στρατιώτες φρουρούσαν τις αποθήκες, γεμάτες με σιτηρά, όπου απελπισμένοι άνθρωποι ήθελαν να κλέψουν. Ήδη από  την άνοιξη του 1932, η μυστική αστυνομία είχε γεμίσει με αναφορές που αφορούσαν ζητιάνους, οι οποίοι  έφυγαν από σπίτια τους ψάχνοντας τροφή, παιδιά με τυμπανισμό και ολόκληρες οικογένειες που τρέφονταν μόνο με χορτάρι και βελανίδια. Οι άνθρωποι έκαναν τα πάντα για να επιβιώσουν. Οι άντρες έγιναν κλέφτες και οι γυναίκες στράφηκαν στην πορνεία.

 

Η ασιτία όμως έβγαλε τα πιο ζωώδη ανθρώπινα ένστικτα. Οι Ουκρανοί στράφηκαν ο ένας εναντίον του άλλου, ακόμη και μεταξύ των μελών των οικογένειών τους. Διασώθηκαν αρκετές φρικτές περιγραφές. Ένας πατέρας δεν άντεξε το κλάμα των τριών παιδιών του που ζητούσαν επίμονα φαΐ και τα σκότωσε, σπάζοντας τα κεφάλια τους στον τοίχο. Παρόμοια ενέργεια έκανε ακόμη ένας τρελαμένος πατέρας ο οποίος έβαλε φωτιά το σπίτι και έπνιξε τα παιδιά του.

Μερικοί έκαναν ακόμη πιο κτηνώδη πράγματα. Οι άνθρωποι στράφηκαν στον κανιβαλισμό. Σε ένα χωριό, η αστυνομία συνέλαβε έναν άντρα, ο οποίος τρελάθηκε μετά τον θάνατο της γυναίκας του. Ένας γείτονας τον ρώτησε πώς κατάφερε να φαίνεται λιγότερο υποσιτισμένος από τους υπόλοιπους. «Έφαγα τα παιδιά μου, και αν τολμήσεις να πεις τίποτα, θα φάω κι εσένα», ήταν η απάντηση του χωρικού. Τα κρούσματα κανιβαλισμού γρήγορα εξαπλώθηκαν σε όλη τη χώρα.

Παράλληλα με την λιμοκτονία σοβιετικές δυνάμεις προχώρησαν σε μαζικές εκτελέσεις σε όλη την Ουκρανία. Στόχο αποτέλεσαν εκτός από τους χωρικούς και οι διανοούμενοι στις πόλεις, που υποστήριζαν την ιδέα μιας εθνικά ανεξάρτητης Ουκρανίας. Η τρομακτική ανθρωπιστική καταστροφή συνοδεύτηκε από μια ανάλογη πολιτιστική. Η Ουκρανία έχασε, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ΄30, το 80% της διανόησής της. Ενώ το ποσοστό των βιβλίων που εκδίδονταν στην ουκρανική γλώσσα έπεσε από το 80% στο 59%. Παράλληλα, το καθεστώς αλλοίωνε την εθνική σύσταση της χώρας εποικίζοντας τα έρημα πλέον χωριά με ρωσικούς πληθυσμούς.

Στην Ουκρανία, από το 2006 του τελευταίο Σάββατο του Νοεμβρίου έχει ανακηρυχθεί ως Ημέρα Μνήμης του Γολοντομόρ. Πενήντα χρόνια μετά τον Μεγάλο Λιμό, το 1983 η Σοβιετική Ένωση παραδέχτηκε τον μαζικό θάνατο αγροτών και γενικότερα κατοίκων της ΕΣΣΔ, αναγνωρίζοντας ως βασική αιτία την ξηρασία. Η Ρωσία σήμερα, έχει δεχτεί ότι η Ουρανία υπέφερε από την ασιτία, ωστόσο αρνήθηκε ότι οποιοδήποτε σύνδεση της λιμοκτονίας με μια συντονισμένη ανθρώπινη προσπάθεια να «εκκαθαριστεί» ο πληθυσμός.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected! Copyright @2020 Ιστορικές Μνήμες. All Rights Reserved.