Πρωτοβυζαντινή Περίοδος (330-610 μ.Χ.)
Η Στάση του Νίκα.

Η Στάση του Νίκα.

Η Στάση του Νίκα ήταν μια εξέγερση που έλαβε χώρα στην Κωνσταντινούπολη το 532 μ.Χ. Η εξέγερση αυτή είχε διάρκεια μίας εβδομάδας και ήταν η πιο βίαιη ταραχή στην ιστορία της Κωνσταντινούπολης, με τη μισή σχεδόν πόλη να καίγεται ή να καταστρέφεται και με δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους να σκοτώνονται.

Πρωταγωνιστές της εξέγερσης ήταν οι δήμοι των «Πράσινων και «Βένετων» (μπλε), οργανώσεις φιλάθλων με λαϊκή καταγωγή, που ζούσαν για τις αρματοδρομίες στις εξέδρες του Ιππόδρομου της Κωνσταντινούπολης. Οι «Ρούσσοι» και οι «Λευκοί» υπολείπονταν αρκετά σε δημοτικότητα των άλλων δύο δήμων. Οι αρματοδρομίες ήταν ένα ιδιαίτερα δημοφιλές άθλημα εκείνη την περίοδο. Οι ιστορικοί χαρακτηρίζουν του δήμους κάτι ανάμεσα σε συμμορία και πολιτικό κόμμα, καθώς συχνά προσπαθούσαν να επηρεάσουν τις πολιτικές αποφάσεις.

Όλα ξεκίνησαν όταν το 531 ένας “βενετός” και ένας “πράσινος” συνελήθησαν με την κατηγορία της δολοφονίας. Σημειώνεται ότι οι “βενετοί” και οι “πράσινοι” ήταν οργανώσεις φιλάθλων των αρματοδρομιών οι οποίοι παρακολουθούσαν τους αγώνες με το ίδιο πάθος των σημερινών οπαδών του ποδοσφαίρου.

Οι αυτοκράτορες συχνά υποστήριζαν τη μία ομάδα έναντι της άλλης. Αρχικά, οι δύο κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν σε θάνατο διά απαγχονισμού, όμως ο Ιουστινιανός,ο οποίος ήταν οπαδός των Βένετων, μετέτρεψε τη θανατική ποινή σε φυλάκιση. Ωστόσο, οι οργανώσεις απαίτησαν την ελευθερία τους και την απαλλαγή τους από κάθε κατηγορία.

Η άρνηση του Ιουστινιανού να τους δώσει χάρη εξαγρίωσε το πλήθος. Στις 11 Ιανουαρίου του 532 πυρπόλησαν κτίρια, πολιόρκησαν το παλάτι και προξένησαν ζημιές στην Αγία Σοφία. Φωνάζοντας το σύνθημα «Νίκα» , που φώναζαν στον Ιππόδρομο, οι διαμαρτυρίες μετατράπηκαν σε λαϊκή εξέγερση, καθώς υπήρχε μεγάλη δυσφορία στον λαό για τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις του αυτοκράτορα, τη βαριά φορολογία και την κρατική αυθαιρεσία.

Το πλήθος των εξεγερμένων όλο και μεγαλώνει, καθώς ο λαός δυσφορούσε για τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις του αυτοκράτορα, τη βαριά φορολογία και την κρατική αυθαιρεσία. Απαίτησε λοιπόν την παραίτηση του Ιωάννη Καππαδόκη (Υπουργού Οικονομικών της Αυτοκρατορίας) και του διάσημου νομομαθούς Τριβωνιανού.

Την κατάσταση επιχειρούν να εκμεταλλευτούν προς όφελός τους οι συγκλητικοί και οι ευγενείς, που έβλεπαν τα δικαιώματά τους να ψαλλιδίζονται από τις μεταρρυθμίσεις του Ιουστινιανού. Συγκεντρώνονται στον Ιππόδρομο και ανεβάζουν στο θρόνο τον Υπάτιο, ανιψιό του πρώην αυτοκράτορα Αναστάσιου.

Ο Ιουστινιανός βρισκόταν σε αδιέξοδο. Είχε στεφθεί αυτοκράτορας μόλις πριν από μια πενταετία και δεν ήξερε πώς να ελέγξει το πλήθος. Αρχικά σκέφτεται να εγκαταλείψει την Πόλη όμως λέγεται ότι η Θεοδώρα τον έπεισε να παραμείνει στη θέση του. Τότε, ανέλαβαν δράση οι στρατηγοί Βελισάριος και Μούνδος, οι οποίοι οδήγησαν τους επαναστάτες στον Ιππόδρομο, όπου υπολογίζεται πως έσφαξαν 30.000 ανθρώπους.

Την επόμενη ημέρα ο Ιουστινιανός διέταξε την εκτέλεση του σφετεριστή του θρόνου, Υπάτιου και του αδελφού του. Η περιουσία τους δημεύθηκε, όπως και πολλών ευγενών, που εξορίστηκαν, επειδή είχαν υποστηρίξει την εξέγερση. Η αυτοκρατορική θητεία μιας από τις σπουδαιότερες προσωπικότητες του Βυζαντίου, όπως ήταν ο Ιουστιανιανός, ξεκίνησε με τη χειρότερη περίοδο βίας και αναρχίας που γνώρισε η Βασιλεύουσα.

Πηγή:

  • Προκόπιος, «Η ιστορία των Πολέμων».

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected! Copyright @2020 Ιστορικές Μνήμες. All Rights Reserved.