Ελληνιστική Περίοδος (323-146 π.Χ.)
Συρακουσία. Το απόγειο της δύναμης των Συρακουσών

Συρακουσία. Το απόγειο της δύναμης των Συρακουσών

Στα μέσα του 3ου αιώνα π.Χ., ο τύραννος των Συρακουσών Ιέρωνας ο B’, ανιψιός του Αρχιμήδη, θέλησε να βοηθήσει τις πληγείσες, από λιμό περιοχές της Αλεξάνδρειας, προμηθεύοντας τες με μεγάλες ποσότητες σιτηρών. Όμως, επειδή η απόσταση μεταξύ Συρακουσών και Αλεξάνδρειας ήταν μεγάλη αλλά και λόγω του «ανταγωνισμού» των Ελληνιστικών πόλεων περί των τεχνολογικών επιτευγμάτων και καινοτομιών, έδωσε εντολή να κατασκευαστεί ένα πλοίο, το οποίο θα ήταν αρκετά μεγάλο, ώστε να χωρέσει αρκετά μεγάλες ποσότητες σιτηρών αλλά να ήταν και σε θέση να αμυνθεί σε περίπτωση πειρατικών επιθέσεων.

Αποτέλεσμα ήταν να κατασκευαστεί και να ναυπηγηθεί ένα πλοίο εντυπωσιακό και μοναδικό για την εποχή εκείνη. Η «Συρακουσία», δηλαδή «Η κυρία των Συρακουσών», το οποίο ήταν ταυτόχρονα εμπορικό, επιβατικό και πολεμικό. Η μοναδική περιγραφή του πλοίου σώζεται από τον Μοσχίωνα. Το μήκος του πλοίου ήταν μεγαλύτερο από 80 μέτρα και το πλάτος του περί τα 35 μέτρα. Στην κατασκευή του, που κράτησε 1 έτος, χρειάστηκε ξυλεία όση για την κατασκευή 60 τριηρών και χρησιμοποιήθηκε σκοινί από την Ισπανία, πίσσα από την Γαλλία, ξυλεία από την Αίτνα. Χρησιμοποιήθηκαν υλικά από όλον τον γνωστό, τότε, κόσμο ενώ ο Ιέρωνας δεν ήταν φειδωλός με τα χρήματα για την κατασκευή του.

Σχέδιο της Συρακουσίας από το 1798.

 

Η επιδίωξη του Ιέρωνα ήταν να ξεπεράσει κάθε επίτευγμα στη ναυπηγική και γι΄ αυτό επισκεπτόταν καθημερινά το ναυπηγείο, προκειμένου να παρακολουθεί τις εργασίες. Όταν ολοκληρώθηκε μεγάλο μέρος των εργασιών του πλοίου, ο Ιέρωνας διέταξε την καθέλκυση του. Η μεταφορά του στη θάλασσα ήταν αναγκαία. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε μια σπουδαία επινόηση του Αρχιμήδη «ο μοχλός». Η Συρακουσία καθελκύστηκε ημιτελής, με τη βοήθεια του μοχλού, που είχε τη δυνατότητα να ανεβάσει το νερό αποτελεσματικά.

Στο ανώτερο κατάστρωμα ήταν τοποθετημένες πολεμικές μηχανές όπως καταπέλτες, βαλλίστρες, χελώνες, πύργοι και άγκιστρα ενώ φρουρείτο από ισχυρό σώμα στρατιωτών. Στο μεσαίο κατάστρωμα είχε τα επίσημα διαμερίσματα, πολυτελή λουτρά,  έναν ναό της Αφροδίτης στην οποία ήταν αφιερωμένο το πλοίο, γυμναστήρια, βιβλιοθήκη και άλλες εγκαταστάσεις. Στο κατώτερο κατάστρωμα, βρίσκονταν όλοι οι βοηθητικοί χώροι και για τους υπηρέτες, αποθήκες εφοδιασμού, αντλιοστάσιο, δεξαμενές νερού, στάβλοι για τα άλογα, εργαστήρια, φούρνοι, μύλοι και διάφορα άλλα.

Αυτή, η «πλωτή πολιτεία», ήταν ιδιαίτερα δυσκίνητη, λόγω του μεγέθους και δεν υπήρχε στη Μεσόγειο κάποιο λιμάνι να το δεχτεί. Η «Συρακουσία» έκανε ένα μοναδικό ταξίδι, από τις Συρακούσες στην Αλεξάνδρεια το 240 π.Χ, όπου ο Ιέρων έστειλε ως δώρο το πλοίο στον Πτολεμαίο Γ’ γεμάτο σιτηρά, αφού το μετονόμασε σε «Αλεξάνδρεια». Το συγκεκριμένο πλοίο αποτέλεσε το θαύμα της ελληνιστικής ναυπηγικής και απτή απόδειξη της παγκόσμιας πρωτοπορίας της ελληνικής ποντοπόρου Ναυτιλίας από την αυγή του Πολιτισμού έως σήμερα.

Πηγή: Athenaeus of Naucratis, «Deipnosophistae».

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected! Copyright @2020 Ιστορικές Μνήμες. All Rights Reserved.