Νεότερη Ελληνική Ιστορία
Η Ελληνική απόβαση στην Σμύρνη. Ένας διπλωματικός θρίαμβος του Βενιζέλου.

Η Ελληνική απόβαση στην Σμύρνη. Ένας διπλωματικός θρίαμβος του Βενιζέλου.

Όταν τον Νοέμβριο του 1910 ο Ελευθέριος Βενιζέλος ανέλαβε τις τύχες της Ελλάδας, είχε να αντιμετωπίσει την προσπάθεια του Τσάρου της Ρωσίας να οργανώσει το μπλοκ εκείνο που θα υψωνόταν ως ανάχωμα στις επιδιώξεις των Αυστριακών στα Βαλκάνια και θα του επέτρεπε να έχει, μελλοντικά, έναν κάποιο τρόπο εξόδου στο Αιγαίο. Αποτέλεσμα της προσπάθειας αυτής ήταν η Βουλγαροσερβική συμμαχία που θεμελιώθηκε τον Οκτώβριο του 1911. Ο Βενιζέλος πρόλαβε να βάλει και την Ελλάδα στο παιχνίδι, παραμονές του Βαλκανικού πολέμου, το 1912. Η εξέλιξη του πολέμου έπεισε τις μεγάλες δυνάμεις ότι ο διαμελισμός της Οθωμανικής αυτοκρατορίας ήταν επιτακτικός, αλλά και εφικτός.

Εικόνα: Εφαρμογή της Συνθήκης Ανακωχής του Μούδρου.

Αυτό σήμαινε ότι ο τσάρος μπορούσε να ελπίζει σε κατάληψη της Κωνσταντινούπολης δημιουργώντας εκεί «βυζαντινό προτεκτοράτο» που εν καιρώ θα προσαρτούσε στη Ρωσία ως «διάδοχο του Βυζαντίου». Η επιδίωξη του τσάρου ήταν γνωστή στους διπλωματικούς κύκλους κι ο Βενιζέλος δεν μπορούσε να την παραγνωρίσει. Το πρόβλημά του ήταν ότι έπρεπε να πείσει και τους Έλληνες που επένδυαν στη «Μεγάλη Ιδέα», διότι όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό «Μεγάλη Ιδέα» χωρίς ελληνική την Κωνσταντινούπολη, δεν μπορούσε να νοηθεί. Από την άλλη πλευρά, αρχές του 1913, η Βουλγαρία κατείχε την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη και απειλούσε την Αδριανούπολη, ενώ Έλληνες και Σέρβοι προετοίμαζαν το δικό τους μέτωπο εναντίον της Βουλγαρίας. Τότε, ο Ελευθέριος Βενιζέλος διατύπωσε το δόγμα της «στρογγυλής» Ελλάδας.

Το δόγμα της «στρογγυλής» Ελλάδας.

Ήταν 2 Μαρτίου 1913, όταν ο Βενιζέλος δήλωσε στη Βουλή ότι, για να γίνει η Ελλάδα βιώσιμο κράτος, πρέπει να «στρογγυλοποιηθεί» κι όχι να αποκτήσει λωρίδες χωρίς βάθος στη βόρεια ακτή του Αιγαίου. Στόχος πρέπει να γίνει η απελευθέρωση της Ιωνίας και η προάσπιση των δικαιωμάτων του Ελληνισμού που είναι απαράγραπτα. Με άλλα λόγια, ο Βενιζέλος πρότεινε μια Ελλάδα με ελληνική τη Σμύρνη και την ενδοχώρα της και με το Αιγαίο λίμνη ελληνική. Η πρότασή του καθησύχασε Βούλγαρους και τον Τσάρο αλλά ξεσήκωσε εναντίον του την άγρια επίθεση του Γεώργιου Θεοτόκη, του Δημήτριου Ράλλη και άλλων, ότι ξεπουλά Μακεδονία και Θράκη και τις αφήνει στην άγρια βουλγαρική κατοχή.

Τρεις μέρες αργότερα, δολοφονήθηκε ο βασιλιάς Γεώργιος Α’ με αποτέλεσμα ο καβγάς για τη «στρογγυλή Ελλάδα» να ξεχαστεί. Άλλωστε, αυτό που ο Βενιζέλος πρότεινε δεν ήταν μια στρογγυλή χώρα αλλά μια περίπου τετράγωνη καθώς κύκλος χωρίς Μακεδονία και Θράκη δεν ήταν, αλλά ούτε και είναι νοητός. Παρ’ όλα αυτά, τον Ιούνιο του 1913, ο Β’ Βαλκανικός πόλεμος αποκάλυψε ότι ο Βενιζέλος δεν ξεπουλούσε τη Μακεδονία. Ο ελληνικός στρατός την απελευθέρωσε όπως και τη Δυτική Θράκη που όμως κατακυρώθηκε τελικά στη Βουλγαρία.

Εικόνα: Το θωρηκτό «Κιλκίς» στον κόλπο του Μούδρου.

Στα 1915 κι ενώ μαινόταν ο Α’ Παγκόσμιος πόλεμος, με τον Τσάρο να έχει «καπαρώσει» στα χαρτιά την Κωνσταντινούπολη, τον Βόσπορο και τα Δαρδανέλια, ενώ η Αντάντ προσπαθούσε να δελεάσει την ακόμα ουδέτερη Βουλγαρία, ζητώντας από τη Σερβία και την Ελλάδα να παραχωρήσουν εδάφη. Το ελληνικό μερίδιο περιελάμβανε παραχώρηση έκτασης 2.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, με την Καβάλα μέσα σ’ αυτή. Γνωρίζοντας τα βουλγαρικά όνειρα για τη «Μεγάλη Βουλγαρία», της καταργημένης συνθήκης του Αγίου Στεφάνου, ο Βενιζέλος ήταν βέβαιος ότι οι Βούλγαροι δεν θα αποδέχονταν αυτή την προσφορά.

Έτσι λοιπόν δέχτηκε ζητώντας αντάλλαγμα την Ιωνία, μαζί με τη Σμύρνη. Ούτε ο Τσάρος ούτε άλλος κανένας είχε αντίρρηση. Ο ιστορικός και μετέπειτα πρωθυπουργός, διάδοχος του Κωνσταντίνου Καραμανλή το 1963, Παναγιώτης Κανελλόπουλος έγραψε σχετικά, «Ο Βενιζέλος εγνώριζε πολύ καλά ότι οι Βούλγαροι δεν θα έμεναν ικανοποιημένοι με τέτοιες παραχωρήσεις. Αυτοί ήθελαν την Μεγάλη Βουλγαρία του Αγίου Στεφάνου. Η αποδοχή της συμμαχικής προτάσεως, λοιπόν, ήταν ένας ευφυής διπλωματικός χειρισμός, μία επίδειξις καλών προθέσεων προς τους συμμάχους, χωρίς τον κίνδυνο πραγματοποιήσεώς της».

Τα γεγονότα τον δικαίωσαν. Η Βουλγαρία πήγε με τις «Κεντρικές Αυτοκρατορίες», ενώ η Ιωνία παρέμενε συμμαχική προσφορά προς την Ελλάδα. Με τον Βενιζέλο να βομβαρδίζεται από ανεπίσημες εκθέσεις του γενικού επιτελείου ότι οι σύμμαχοι της Αντάντ θα έχαναν τον πόλεμο και ότι είχε διαλέξει για την Ελλάδα λάθος στρατόπεδο, πραγματικά, την εποχή εκείνη οι δυνάμεις της Αντάντ γνώριζαν τη μια ήττα μετά την άλλη, ο Βενιζέλος όμως ήταν ακλόνητος.

Εικόνα: Η κατάτμηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σύμφωνα με τη Συνθήκη των Σεβρών.

«Η Αγγλία συνεχίζει τον πόλεμο μέχρις ότου ο εχθρός της, και νικητής ακόμη, θα της ζητήσει έλεος», πίστευε. Δικαιώθηκε και σ’ αυτό και του το αναγνώρισε ο αντιβενιζελικός τότε, μετέπειτα αντιναύαρχος Αλέξανδρος Σακελλαρίου, αντιπρόεδρος στην κυβέρνηση της Μέσης Ανατολής και υπουργός στις κυβερνήσεις του 1947 και 1951.

Η μάχη στη διπλωματική σκακιέρα

Με όλα αυτά, στις αρχές του 1919, ο Ελευθέριος Βενιζέλος βρισκόταν στην πλευρά των νικητών στο Παρίσι και ασχολούταν προσωπικά με την πορεία των διαπραγματεύσεων, τόσο στις Βερσαλλίες, όσο και στο Νεϊγί, παρισινό προάστιο πάνω στον Σηκουάνα, τόπο διεξαγωγής των συνομιλιών με τη νικημένη Βουλγαρία.

Η «συνθήκη του Νεϊγί» υπογράφτηκε τον Νοέμβριο του 1919 και με αυτήν η Βουλγαρία παραχώρησε στη Σερβία την περιοχή ανάμεσα στον Δούναβη και τη Στρομνίτσα, ενώ παραιτήθηκε από την Ανατολική Μακεδονία και τη Δυτική Θράκη, που, προσωρινά, μπήκαν κάτω από τον έλεγχο των μεγάλων δυνάμεων. Άνοιγε έτσι ο δρόμος για την εν καιρώ ενσωμάτωσή τους στην Ελλάδα.

Η κατάληξη αυτή ήταν ορατή από τις αρχές του 1919, όταν οριστικοποιήθηκε ότι η Καβάλα θα έμενε ελληνική και διαφαινόταν ότι, αργά ή γρήγορα, και η Δυτική Θράκη θα δινόταν στην Ελλάδα. Το ενδιαφέρον πια είχε στραφεί στο τι θα γίνει με την Ιωνία, ο διαμελισμός της Οθωμανικής αυτοκρατορίας έμοιαζε δεδομένος με τους συμμάχους να έχουν απαλλαγεί από τις υποσχέσεις στον τσάρο που πια δεν υπήρχε.

Έτσι, το «βυζαντινό προτεκτοράτο» της Ρωσίας είχε διαγραφεί από τον λογαριασμό. Για την περιοχή Ελλησπόντου, Προποντίδας και Βοσπόρου συζητιόταν καθεστώς ελεύθερης πολιτείας που θα τελούσε κάτω από συμμαχική διοίκηση. Το Κουρδιστάν προοριζόταν για αυτόνομο ή ανεξάρτητο κράτος. Η περιοχή της Κιλικίας κατεχόταν από στρατό της Αντάντ με την τύχη της να παίζεται.

Εικόνα: Έλληνες της Σμύρνης παρακολουθούν την είσοδο του ελληνικού στόλου στο λιμένα της πόλης, στις 15 Μαΐου 1919.

Ολόκληρη η Μέση Ανατολή είχε γίνει αντικείμενο έριδας ανάμεσα σε Γάλλους και Βρετανούς. Η Μεγάλη Αρμενία ήταν πραγματικότητα με μόνο θέμα συζήτησης το ως πού θα απλωνόταν. Με δικά της τα Δωδεκάνησα, η Ιταλία ζητούσε μεγάλες εκτάσεις στην απέναντι μικρασιατική ακτή, όπου ήδη εισέδυαν ιταλικά στρατιωτικά τμήματα δημιουργώντας θύλακες. Ο διακαής πόθος των Ελλήνων ήταν να προλάβουν να πάρουν την Ιωνία.

Σε επιστολή του προς τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησής του, άλλοτε μέλος της «ομάδας των Ιαπώνων», Εμμανουήλ Ρέπουλη, ο Βενιζέλος στις 19 Μαρτίου του 1919, πρόβλεπε ότι η Βρετανία θα πάρει την εντολή για τη Μεσοποταμία, την Παλαιστίνη και τμήμα της Συρίας, η Γαλλία για την υπόλοιπη Συρία, την Κιλικία και την Κωνσταντινούπολη, οι ΗΠΑ για την Αρμενία και η Ιταλία για το εσωτερικό της Μικράς Ασίας, της οποίας τα δυτικά παράλια θα δίνονταν στην Ελλάδα, ενώ έγραφε ότι εκείνη τη στιγμή είχε την υποστήριξη Βρετανίας και Γαλλίας και έλπιζε να πείσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Γούντρο Ουίλσον. Αυτόν φρόντισαν και τον έπεισαν οι Τούρκοι.

Στα εδάφη που ακόμα έλεγχαν, εξόντωναν Έλληνες, Άραβες, Αρμένιους και λαούς με ολιγάριθμο πληθυσμό. Τον ίδιο καιρό, η οικουμένη όλη συγκλονιζόταν από τις αποκαλύψεις για τη γενοκτονία ενάμισι εκατομμυρίου Αρμενίων, το 1915. Ένα ακόμα σημαντικό στοιχείο είναι πως διοικητής στην περιοχή της Σμύρνης ήταν ο Τούρκος αντιστράτηγος, Νουρεντίν, που, ελάχιστα χρόνια πριν, είχε κακομεταχειριστεί 11.000 Βρετανούς αιχμαλώτους στην περιοχή της Μεσοποταμίας, όταν τον Μάρτιο του 1916 τους εξανάγκασε να παραδοθούν. Οι Βρετανοί αφορμή γύρευαν.

Τους την έδωσε ένας Τούρκος που τους αποκάλυψε σημείωμα του Νουρεντίν με σχέδιο για διωγμούς εναντίον των Ελλήνων. Ο Νουρεντίν εκδιώχτηκε από τη Σμύρνη, ενώ οι Βρετανοί άρχισαν να σηκώνουν μεγάλο θόρυβο εναντίον των «αμετανόητων σφαγέων». Ο Ουίλσον πείστηκε ότι είχε να κάνει με έθνος φανατικών αγρίων.

Εικόνα: Η απόβαση της 1ης Μεραρχίας στη Σμύρνη.

Ήταν η εποχή που ο Ουίλσον προωθούσε με φανατισμό την ιδέα της δημιουργίας της ΚτΕ, αυτής, στην οποία τελικά οι Αμερικανοί δεν μετείχαν. Είχε οράματα για την ανθρωπότητα και την παγκόσμια ειρήνη και συνεχώς γι’ αυτά μιλούσε. Ο Βενιζέλος το γνώριζε και το εκμεταλλεύτηκε. Ζήτησε να τον δει. Ο Ουίλσον τον δέχτηκε.

Ο Βενιζέλος του ενεχείρισε το υπόμνημα με τις ελληνικές θέσεις αλλά του είπε ότι κυρίως ενδιαφερόταν για το μέλλον της ανθρωπότητας και πολύ θα ήθελε να κατατοπιστεί για τις επ’ αυτού προεδρικές απόψεις. Ο Ουίλσον ενθουσιάστηκε που βρήκε πρόθυμο ακροατή κι άρχισε μια πολύωρη ανάλυση των σκέψεών του. Έτσι, οι ελληνικές θέσεις είχαν βρει θερμό υποστηρικτή χωρίς καν να διαβαστούν.

Το εγκατεστημένο στο Παρίσι «κουαρτέτο» που αποφάσιζε, περιλάμβανε τους Λόιντ Τζορτζ, Κλεμανσό, Ουίλσον και Ορλάντο (για λογαριασμό της Ιταλίας). Ο Βενιζέλος είχε εξασφαλίσει τις τρεις από τις τέσσερις ψήφους. Τη συγκεκριμένη στιγμή, ο Ορλάντο απαίτησε να δοθεί στην Ιταλία το Φιούμε που διεκδικούσε και το «Ενωμένο Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων», με τους Κροάτες να είναι αυτοί που το είχαν πάρει από τους Αυστριακούς.

Ο Ουίλσον απεύθυνε αυστηρό διάγγελμα στους Ιταλούς. Αυτοί θύμωσαν και στα τέλη Απριλίου του 1919, αποχώρησαν από τις συνομιλίες στις Βερσαλλίες, απειλώντας ότι θα πάρουν τη Μικρά Ασία. Για να αποδείξουν ότι το εννοούσαν, έκαναν απόβαση στην ακτή απέναντι από τη Ρόδο και στην περιοχή της Αττάλειας, στον μυχό του μεγάλου κόλπου της μικρασιατικής ακτής ανατολικά του Καστελόριζου και δυτικά της Κύπρου.

Λόιντ Τζορτζ, Κλεμανσό και Ουίλσον συμφώνησαν να επιτρέψουν στους Έλληνες απόβαση στη Σμύρνη, για να προλάβουν ιταλικά τετελεσμένα. Το σκεπτικό της απόφασης μιλούσε για προστασία των χριστιανών από τις τουρκικές ωμότητες. Οι Ιταλοί επέστρεψαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων αλλά πια ήταν αναγκασμένοι να συμφωνήσουν.

Εικόνα: Έλληνες στρατιώτες της 1ης Μεραρχίας στην προκυμαία της Σμύρνης.

Ένα κατεπείγον τηλεγράφημα του Βενιζέλου, στις 12 Μαΐου του 1919, προς το ελληνικό υπουργείο των Εξωτερικών αναφέρει, «Ταύτην την στιγμήν το Ανώτατον Συμβούλιον της Συνδιασκέψεως με πληροφορεί ότι εν τη σημερινή συνεδριάσει του απεφάσισεν όπως το εκστρατευτικόν σώμα αναχωρήση αμέσως δια Σμύρνην. Απόφασις ελήφθη παμψηφεί, και οι Ιταλοί ευθυγραμμίσθησαν». Τρεις μέρες αργότερα, στις 15 Μαΐου, πραγματοποιήθηκε η απόβαση.

Η αποβίβαση στη Σμύρνη.

Η συνθήκη του Μούδρου, στη Λήμνο, με την οποία η Οθωμανική αυτοκρατορία αναγνώριζε την ήττα της και έμπαινε κάτω από τον έλεγχο της Αντάντ, υπογράφτηκε στις 30 Οκτωβρίου 1918. Στις 5 Νοεμβρίου, το αγγλικό «Μηνύτορας 29» έπιανε στο λιμάνι της Σμύρνης για να μεταφέρει τις συμμαχικές εντολές. Στα τέλη Απριλίου του 1919, στο λιμάνι ναυλοχούσαν 35 συμμαχικά πολεμικά, από τα οποία, τα έξι θωρηκτά (δυο βρετανικά, δυο γαλλικά, ένα ιταλικό και ο ελληνικός «Αβέρωφ»).

Η 1η ελληνική μεραρχία αποβιβάστηκε στη Σμύρνη, στις 15 Μαΐου 1919. Μεταφέρθηκε εκεί με δυο υπερωκεάνια και δώδεκα επιβατικά πλοία που συνοδεύονταν από ένα αντιτορπιλικό και τέσσερα τορπιλοβόλα του ελληνικού πολεμικού στόλου. Για να υπογραμμιστεί η κάλυψη της συμμαχίας στο όλο εγχείρημα αλλά και για να προληφθεί οποιαδήποτε ιταλική ενέργεια, τη νηοπομπή συνόδευαν και τέσσερα βρετανικά αντιτορπιλικά.

Από τα ξημερώματα, χιλιάδες Έλληνες της Σμύρνης συνωστίζονταν στην προκυμαία για να υποδεχτούν τον ελληνικό στρατό. Όταν, στις 7, το πρώτο υπερωκεάνιο φάνηκε να μπαίνει στο λιμάνι, χιλιάδες Ελληνικές σημαίες ξεδιπλώθηκαν. Η αποβίβαση ξεκίνησε στις 7.30’, ενώ γονατιστοί οι Σμυρνιοί τραγουδούσαν το εθνικό ύμνο κι ο μητροπολίτης Χρυσόστομος ευλογούσε τους πρώτους φαντάρους και εύζωνες που πατούσαν την ιωνική γη κάτω από τις οδηγίες του μεράρχου, συνταγματάρχη Ν. Ζαφειρίου.

Εικόνα: Ελληνικά στρατεύματα βαδίζουν στον παραλιακό δρόμο της Σμύρνη τον Μάιο του 1919.

Λαός και στρατός έγιναν ένα. Ξεχείλιζε κι από τις δυο πλευρές η συγκίνηση. Με δυσκολία οι αξιωματικοί προσπαθούσαν να επιβάλουν κάποια τάξη. Πρώτη φάλαγγα που ξεκίνησε για τα ενδότερα ήταν αυτή του ταγματάρχη Κ. Τζαβέλα. Οι άνδρες παρατάχθηκαν κατά τετράδες και προχώρησαν, ενώ δεξιά κι αριστερά τους ο κόσμος έτρεχε παραληρώντας από συγκίνηση και ενθουσιασμό.

Σε μια στροφή, με το που φάνηκε κρατώντας υψωμένη τη σημαία ο σημαιοφόρος με τους παραστάτες εύζωνες, μια ομοβροντία ακούστηκε. Ο σημαιοφόρος κι ένας εύζωνας χτυπήθηκαν. Ταυτόχρονα, άρχισαν να πέφτουν πυροβολισμοί από παράθυρα ξενοδοχείων και σπιτιών. Οι Έλληνες είχαν πέσει σε τουρκική ενέδρα. Ανασυντάχθηκαν γρήγορα και ξεκίνησαν συστηματική εκκαθάριση των οπλισμένων Τούρκων, ενώ την ίδια ώρα ο κυβερνήτης του ιταλικού θωρηκτού στο λιμάνι ζητούσε να γίνει απόβαση Ιταλικών αγημάτων «για την αποκατάσταση της τάξης».

Του την απαγόρευσε ο Βρετανός ναύαρχος. Η τάξη αποκαταστάθηκε γύρω στις 4 μετά το μεσημέρι, με νεκρούς και τραυματίες πολλούς Έλληνες και Τούρκους. Στη διάρκεια της αναταραχής, σημειώθηκαν και πολλές λεηλασίες και βανδαλισμοί. Εκφράστηκε η άποψη ότι η ενέδρα στήθηκε έπειτα από ιταλοτουρκική συνεννόηση. Οι Ιταλοί στόχο είχαν να εκβιάσουν δική τους συμμετοχή στην κατάληψη και διοίκηση της Σμύρνης. Οι Τούρκοι να πείσουν τους δικούς τους ότι οι Έλληνες σκοπό έχουν να τους αφανίσουν, ότι δεν έρχονταν να απελευθερώσουν τη Σμύρνη αλλά να κατακτήσουν την Τουρκία. Ο ιταλικός στόχος απέτυχε. Των Τούρκων αντιμετωπίστηκε με συστηματική προσπάθεια. Ο ίδιος ο Βενιζέλος δεν μπορούσε να πάει στη Σμύρνη. Πήγε όμως ο αντιπρόεδρος, Εμμανουήλ Ρέπουλης. Ήρθε σε επαφή με τους Τούρκους προεστούς και τους διαβεβαίωσε ότι ελληνική πολιτική βούληση ήταν η ειρηνική συνύπαρξη, όπως ήδη από το 1912 συνέβαινε στη Θεσσαλονίκη.

Εικόνα: Εύζωνες μπροστά από την έδρα του Ύπατου Αρμοστή.

Ταυτόχρονα, δήλωσε ότι το ελληνικό δημόσιο θα αποζημίωνε όσους έπαθαν ζημιές. Παράλληλα κινήθηκε η διαδικασία για τον εντοπισμό εκείνων που είχαν μετάσχει στις λεηλασίες. Βρέθηκαν δυο εύζωνες αλλά και άλλοι Έλληνες και Τούρκοι. Οι δυο εύζωνες καταδικάστηκαν σε θάνατο. Οι υπόλοιποι σε βαριές ποινές. Η εκτέλεση των δύο έγινε στη Σμύρνη. Οι εκεί Τούρκοι είχαν χειροπιαστές αποδείξεις ότι δεν κινδύνευαν. Παρόλες της ταραχές που προξενήθηκαν από την  απόβαση του Ελληνικού στρατού στην Σμύρνη, το «ποθούμενο» είχε πάρει σάρκα και οστά. Η πρωτεύουσα του Ελληνισμού της Μικρασίας, η «νύμφη της Ιωνίας», επανήλθε ξανά σε Ελληνικά χέρια  μετα από πέντε αιώνες επαίσχυντης δουλείας.

Πηγές:

  • Χρήστος Αγγελομάτης, «Χρονικόν μεγάλης τραγωδίας- Το έπος της Μικράς Ασίας».
  • Ξενοφών Στρατηγός, «Η Ελλάς εν Μικρά Ασία – ιστορική επισκόπησις».
  • New York Times, 17 May 1919, «Smyrna is taken away from Turkey».
  • Μιχαήλ Ροδάς, «Η Ελλάδα στη Μικρά Ασία».

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected! Copyright @2020 Ιστορικές Μνήμες. All Rights Reserved.