Κλασική Εποχή (περίπου 500 π.Χ.-323 π.Χ.)
Ευχίδας. Ο ημεροδρόμος που θυσιάστηκε για τον εξαγνισμό των Πλαταιών.

Ευχίδας. Ο ημεροδρόμος που θυσιάστηκε για τον εξαγνισμό των Πλαταιών.

Το καλοκαίρι του 479 π.Χ. λαμβάνει χώρα η ένδοξη μάχη των Πλαταιών. Έπειτα από μια σκληρή μάχη, που επίφερε το συντριπτικό κτύπημα στο εκστρατευτικό σώμα των Περσών, ο άμεσων κίνδυνος για την αυτοδιάθεση της Ελλάδας είχε πλέον εκλείψει. Ο ενωμένος Ελληνικός στρατός και στόλος, για μια ακόμη φορά κατάφερε να αναχαιτίσει τις ορδές των Βαρβάρων. Αμέσως  μετα την μάχη οι ελάχιστοι επιζώντες του Περσικού στρατού παίρνουν την άγουσα για την επιστροφή, αφήνοντας πίσω τους ερειπωμένους ναούς, καμένα ιερά άλση και κατεστραμμένους βωμούς.

Οι συνασπισμένοι Έλληνες με κοινό ψήφισμα αποφασίζουν για πενήντα χρόνια να μην τα αναστηλώσουν τα ερείπια, ώστε οι επόμενες γενιές να μην ξεχάσουν την βαρβαρότητα των Ασιατών. Οι Πλαταιείς όμως πρέπει να εξαγνίσουν την πόλη από το μίασμα της Περσικής κατοχής. Οι βάρβαροι όχι μόνον ατίμασαν τα ιερά των θεών αλλά μετα το τέλος των ανοσιουργημάτων τους πυρπόλησαν κιόλας την Βοιωτική πόλη, μετατρέποντας την σε έναν σωρό από ερείπια. Συν αυτό, το ιερό πυρ των βωμών είχε μολυνθεί από τις ακάθαρτες προσφορές στους τερατόμορφους θεούς τον Περσών. Για τους εξαιρετικά θεοσεβούμενους Έλληνες, το μίασμα θα έφερνε κακοτυχία, λιμούς και δεινά αν δεν εξαγνιζόταν άμεσα.

Οι τελετές δεν θα έχουν αποτέλεσμα, οι Θεοί θα αποστρέψουν το προστατευτικό βλέμμα τους από την ακάθαρτη πόλη, ενώ μια ακόμα συνέπεια του μιάσματος θα ειναι η πόλη να παραμείνει κατακτημένη και χωρίς την φυσική παρουσία των βαρβάρων μιας και η “παρουσία” των Περσικών θεών είχε μαγαρίσει την πόλη. Οι Πλαταιείς πολίτες λαμβάνουν τότε την απόφαση πως το ιερό πυρ τον γκρεμισμένων ναών θα πρέπει να αντικατασταθεί με το ανανεωμένο πυρ που θα έπρεπε να έρθει το γρηγορότερο από τους Δελφούς.

Δεν υπάρχει ούτε σκέψη να περιμένουν έστω και μια νύκτα για ξεκούραση. Το μίασμα είναι υψίστης προτεραιότητας, κάθε καθυστέρηση εξαγνισμού αποτελεί ανόσια πράξη και ύβρη προς τους θεούς της πόλεως. Το έργο αναλαμβάνει ο οπλίτης και ημεροδρόμος Ευχίδας, ο οποίος καλείται να πάει τρέχοντας στους Δελφούς και να επιστρέψει φέρνοντας το καινούριο εξαγνισμένο ιερό πυρ, που θα την πάρει από το ιερό του Απόλλωνα.

Εικόνα: Το πρώτο σχέδιο των Ελλήνων για τη μεταφορά πληροφοριών αποτελεί η χρήση των ημεροδρόμων. Ήταν άνθρωποι γνωστοί για τις ικανότητές τους στο τρέξιμο στους οποίους εμπιστεύονταν τη μεταφορά μηνυμάτων σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Ο Ευχίδας ήταν πολεμιστής στην μάχη των Πλαταιών, περίφημος για την ταχύτητά του στο τρέξιμο, πρέπει να πάει στους Δελφούς και να φέρει εξαγνισμένο πυρ από τον Ναό του Απόλλωνος και να γυρίσει πίσω. Τρέχοντας, πρέπει να καλύψει μία απόσταση 1000 σταδίων, που ισοδύναμη με 200 χιλιόμετρα μέσα από χαράδρες, στενά μονοπάτια, άλση και βουνά. Η απόσταση είναι τεράστια, η κόπωση από την μάχη μεγάλη. Όμως είναι ο ημεροδρόμος της πόλεως των Πλαταιών και κουβαλά στην πλάτη του την τύχη της πόλεως του. Δε μπορεί να αποτύχει, η αποστολή του Ιερή

Ο Ευχίδας ξεκινά και περνώντας δάση, βουνά και ρεματιές, φτάνει στον προορισμό του, το ιερό του Απόλλωνα. Αφού εξαγνίζεται στην Κασταλία πηγή, φορά δάφνινο στεφάνι και από τα χέρια των ιερέων του Απόλλωνα, θα πάρει το ιερό πυρ και θα επιστρέψει σε 24 ώρες στις Πλαταιές για να το παραδώσει. Εισερχόμενος στις  Πλαταιές και αφού μεταδώσει το πυρ στον βωμό που είχε στηθεί για τον εορτασμό της νίκης στη μάχη, ασπάσθηκε τους συμπολεμιστές του και απεβίωσε ξαπλώνοντας στα σκαλιά του βωμού.

Οι Πλαταιείς τον ενταφίασαν στο ιερό της Ευκλείας Αρτέμιδας, χαράζοντας επάνω στον τάφο του, σύμφωνα με τον Πλούταρχο, το επίγραμμα, “Ευχίδας Πυθώδε τρέξας ήλθοε τώδ’ αυθημερόν”. Ο ευσεβής και συνάμα ηρωικός ημεροδρόμος έτρεξε σύμφωνα με τις μαρτυρίες, περίπου 1.000 στάδια, δηλαδή περίπου 200 χιλιόμετρα μέσα σε 24 ώρες. Σήμερα, έχει θεσπισθεί και ο “Ευχίδειος Άθλος”, που ειναι ένας ιστορικός αγώνας υπεραποστάσεων, με πολύχρονη παρουσία στα αθλητικά δρώμενα της χώρας μας.

Πηγές:
  • Πλουτάρχου, “Βίοι Παράλληλοι”, Πελοπίδας – Μαρκέλος.
  • Π. Δρανδάκη, “Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια”.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected! Copyright @2020 Ιστορικές Μνήμες. All Rights Reserved.